PATENT TESCİLİ NEDİR? NASIL YAPILIR?

Tarım dahil olmak üzere kanuni sınırlamalar çerçevesinde teknolojinin her alanındaki buluşlara yeni olması, buluş basamağı içermesi ve sanayiye uygulanabilir olması şartı ile patent belgesi verilir.

Bu tanımdan da anlaşılabileceği üzere bir buluşa patent belgesi verilebilmesinin üç ön koşulu bulunmaktadır. Bunlar; yenilik, buluş basamağı ve sanayiye uygulanabilirliktir.

Yenilik koşulu, bir buluşun tüm Dünya’da toplumca ulaşılabilir kaynaklarda bulunmamasını ifade eder. Bir başka ifade ile patent korumasından yararlanması beklenen buluşun kamuya sunulmamış olması, toplumca erişilebilir basın yayın araçları ile açığa çıkmamış yeni bir buluş olması gereklidir. Bu bakımdan kanunda düzenlenen yeniliği etkilemeyen açıklamalar dışında, patent ile koruma altına alınması amaçlanan buluşun, başvuru yapılana kadar gizli tutulması gerekmektedir. Aksi takdirde buluş alenileşecek ve topluma ait buluş haline gelecektir.

Buluş basamağı ile ifade edilmek istenen kriter ise, bir buluşun ait olduğu teknik alandaki objektif bir bilim insanınca aşikar bir biçimde belirlenememesini, buluşa ilişkin bilgiye ulaşılamamasını ifade eder. Bu objektif kişi ortalama zekaya sahip bir kimse olarak kabul edilir. Örneğin fiziksel bir buluş mevcut olduğunda kriter olarak alınacak objektif kişi Albert Einstein olmayacaktır. Bu objektif kimse aynı zamanda her türlü kaynağa erişme imkanına sahip olan, gerekli her türlü teçhizatı bulundurma kabiliyeti olan bir kimsedir. Dolayısıyla bir buluşun ait olduğu teknik alandaki objektif bir kişiye göre aşikar olup olmadığı incelenirken bu kimsenin her türlü kaynağı kullanabileceği kabul edilir. Örneğin; pahalı bir makinaya bu kişinin hukuken ulaşabileceği kabul edilir.

Tescili amaçlanan buluş niteliğindeki bilgi, ait olduğu teknik alanda belirli bir teknik ilerlemeyi barındırmalıdır. Örneğin; telefon güncelleme yazılımları bu bakımdan patentlenemezler. Bu noktada esasen amaçlanan patent belgesi verilecek buluşun bilime katkı sağlamasıdır. Küçük teknik ilerlemeler ise buluş basamağı içermediklerinden patentle korunamazlar.

Sanayiye uygulanabilirlik kriteri ise, buluşun tarım dahil sanayinin her alanında uygulanabilirliğini ifade eder. Bu kriterle saptanmak istenen, buluşun insanlığın eriştiği sanayii teknolojisi ile üretime konu olup olamayacağıdır. Bununla birlikte buluş bu kriter kapsamında da uygulanabilir bir niteliğe haiz olmalıdır. Örneğin; üçgen şeklinde bir tekerler sanayiye uygulanabilirlik kriterini karşılamadığından tescil edilemez.

Bu şartları karşılayan ve Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 82 maddesi kapsamında belirlenen istisnalara dahil olmayan buluşlar, patent belgesi ile korunabilecektir.

Bir patent belgesinde, başlık, özet, tarifname, istemler ve (tercihen) resimler bölümü bulunur. Buluşun açık bir şekilde ifade edilmesi, buluşun patentlenebilirliği bakımından önem arz eder. Yukarıda ifade ettiğimiz objektif kimse, patent belgesini okuyarak koruma altına alınan buluşu uygulayabilmelidir. Nitekim patent belgesinde bulunması istenen bölümler, tüm Dünya çapında aynı şekilde uygulanmaktadır.

Patent belgesi sürecine başlamadan önce, buluşun yeni olup olmadığına ilişkin olarak gerek ulusal veya uluslararası patent veri tabanlarında araştırma yapılmalı, gerekse de toplumca ulaşılabilir kaynaklar irdelenerek buluşun yeni olup olmadığına ilişkin bir fikir elde edilmelidir.

Kanuni şekil ve esasa uygun şartları taşıyan buluşlar, başvuru sürecinden sonra geçireceği idari süreci başarılı bir şekilde tamamlamaları halinde patent belgesi ile korunurlar. Patent belgesi, sahibine 20 yıllık bir koruma sağlar. 20 yıl boyunca patent belgesi ile korunan buluş, sahibinin izni olmaksızın uygulanamayacaktır. Bu hususta SMK hükümlerince belirlenen patent hakkının sınırları istisnadır.

Patentli buluşa ilişkin olarak yıllık ücretler Türk Patent ve Marka Kurumu’na ödenmesi de buluşa ilişkin korumanın devamlılığı açısından önemlidir. Belirlenen sürelerde ödenmeyen yıllık ücret olması durumunda koruma altında olan buluş artık topluma ait olacaktır.

Nihayet yıllık ücretleri düzenli olarak ödense de patentler 20 yıldan fazla korunamazlar ve topluma ait olurlar.

Konuşma Başlat
Size hangi konuda yardımcı olabiliriz?
Merhaba,
Size hangi konuda yardımcı olabiliriz?