TASARIM TESCİLİ NEDİR? NASIL YAPILIR?

Endüstriyel Tasarım tescili; ürünlerin dış görünüşlerinin, estetik özelliklerinin koruma altına almayı amaçlar. Markalar kaliteli ürünleri kalitesiz ürünlerden ayırt ederken, tasarımlar ise kaliteli ürünlerin satışı sırasında tüketicinin kararını etkiler. Belli kalitedeki ürünleri almak isteyen tüketici artık o ürünün dış görünümü ile ilgilenecek ve kendisine hitap eden ürünü satın almaya yönelecektir. Böylelikle ürünlerin dış görünümü de piyasada oldukça büyük bir ekonomik değeri ifade etmektedir.Sınai Mülkiyet Kanunu 55. Maddesi vd. düzenlemeleri ile bir ürünün dış görünümünü korumayı amaçlamaktadır. Buna göre ürünün tamamındaki veya bir kısmındaki estetik, süsleme niteliğindeki çizgi, renk, şekil ve biçimsel farklılıklar Endüstriyel Tasarım belgesi ile koruma altına alınmaktadır. Nitekim ürünün dışında olmayan, görünmeyen parçaları da SMK 56/2. maddesi uyarınca koruma altına alınamayacaktır.

Bir ürünün belirli şekillerde üretilmesi zorunlu ise, yedek parça niteliğindeki ürünler de dahil olmak üzere bu ürünlere ilişkin zorunlu dış özellikler kimsenin tekeline bırakılamaz. Bu durum toplumun menfaatinin bir gereğidir. SMK 58/4-c bendi uyarınca bu tür tasarımlar koruma kapsamı dışında tutulmuştur.

SMK uyarınca bileşik ürünler de koruma kapsamına alınmıştır. Bileşik ürünler takma çıkarma yöntemi ile ayrılabilen ve/veya bir araya getirilebilen monte edilebilen ürünleri ifade eder. Bu düzenlemede esasen amaçlanan ürünün bir kısmının da dış özellikleri itibari ile korunmasını mümkün kılmaktır. Bileşik ürünlerde de koruması amaçlanan bir parça olması durumunda bu parça tasarım korumasından yararlanabilmek için görünür durumda olmalıdır. Örneğin; bir arabanın iç aksamındaki parçaların dış görünümleri, dışarıdan görünmediği için tescille koruma altına alınamaz. Ancak farları görünür niteliktedir ve tüketici kitlesine hitap eder.

Her sınai hak gibi tasarımlar da yeni ve ayırt edici olmak koşulu ile koruma altına alınırlar. Yenilikte aranan Dünya çapında bir yeniliktir.

Tasarımlar tescil edilmeseler dahi, kamuya ilk sunulduğu tarihten itibaren 3 yıllık süre zarfında koruma elde edebilirler. Ancak tescilli bir tasarım 5 yıllık koruma ve toplamda 5 kere de yenilenebilmek sureti ile 25 yıl boyunca korunabilecektir. Ayrıca tescil belgesi ile tasarım üzerinde münhasır hak sahipliği konusunda kuşkuya yer verilmeyecek ve olası mahkeme süreçlerinde ispata muhtaç bir konu oluşturmayacaktır.

Tasarım belgesine sahip olan kişi, kendi tasarımının aynısını veya ilk görüşte kendi tasarımı ile ayırt edilemeyecek kadar benzer, genel izlenim itibari ile ayırt edilemeyen tasarımların üretilmesini engelleyebilecektir. Ürünlerin genel izlenim itibari ile birbirlerine benzerliği, incelemeye konu ürünün kullanıcısının göstereceği dikkat ve özene göre tespit edilecektir.

Bununla birlikte şahsi deneme amaçlı ticari olmayan fiiller,  kaynak göstermek ve tasarımın kullanımına zarar vermeyecek şekilde eğitim – öğretim amacı ile yapılacak incelemeler, ticari amaçlı ise dürüstlük kuralına aykırı olmayan fiiller hukuka uygun kabul edilir.

Tasarım başvurusunda bulunurken şekil şartlarına dikkat edilmeli ve Locarno Anlaşması uyarınca sınıflandırmaya uyulacak şekilde ürün sınıflandırması yapılmalıdır.

Tasarımcı ise isminin belirtilmesini isteyebileceği gibi, isminin gizli tutulmasını da tercih edebilecektir.

Tasarımlar da diğer sınai haklar gibi bültende yayınlanarak 3. Kişilerin görüşüne sunulur. 3. Kişiler yayına itirazda bulunabilir. İtirazlar Kurum tarafından incelenir ve karara bağlanır. Kurumun nihai kararlarına ilişkin olarak iptal davası yoluna gidilebilir. Süreci başarı ile tamamlayan bir tasarım başvurusu, Endüstriyel Tasarım Belgesinin tescillenmesi ile 5 yıllık koruma elde eder.

Tasarımlar yenilenmemeleri halinde koruma süreleri bittiği tarihten itibaren SMK kapsamındaki korumadan yararlanamazlar. Hak kayıplarının önüne geçebilmek için yasal süreler içerisinde idari harçlar yatırılmalıdır. Aksi takdirde koruma altında olan tasarım topluma ait olacak ve herkes tarafından kullanılabilir hale gelecektir.

Konuşma Başlat
Size hangi konuda yardımcı olabiliriz?
Merhaba,
Size hangi konuda yardımcı olabiliriz?